จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อย่างไร รายได้เท่าไรต้องจด และข้อควรระวังสำหรับ SME

สรุปครบทุกเรื่องที่ผู้ประกอบการ SME และร้านค้าออนไลน์ต้องรู้ก่อนจด VAT: เกณฑ์รายได้ 1.8 ล้านบาทต่อปี ธุรกิจที่ได้รับยกเว้น ขั้นตอนยื่น ภ.พ.01 จนได้ใบ ภ.พ.20 หน้าที่ยื่น ภ.พ.30 รายเดือน และข้อผิดพลาดที่มักโดนสรรพากรประเมินย้อนหลัง

23 พ.ย. 2569 บัญชีและภาษี
จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อย่างไร รายได้เท่าไรต้องจด และข้อควรระวังสำหรับ SME

รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท ต้องจด VAT เมื่อไหร่? (นับยอดขาย ไม่ใช่กำไร)

คำถามอันดับหนึ่งของผู้ประกอบการ SME และพ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ในไทยคือ "รายได้เท่าไรถึงต้องจด VAT?" คำตอบตามประมวลรัษฎากรคือ เมื่อธุรกิจมีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการที่อยู่ในข่ายต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม เกิน 1,800,000 บาทต่อปี (นับตามปีปฏิทินสำหรับบุคคลธรรมดา หรือตามรอบระยะเวลาบัญชีสำหรับบริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนจำกัด) คุณมีหน้าที่ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์

จุดที่เจ้าของกิจการพลาดกันมากที่สุดคือการเข้าใจผิดว่านับจาก "กำไรสุทธิ" ทั้งที่ในทางกฎหมาย กรมสรรพากรนับจากยอดขายรวมก่อนหักต้นทุนและค่าใช้จ่ายทุกชนิด เช่น ร้านค้าออนไลน์มียอดโอนเข้าบัญชีรวม 2 ล้านบาทต่อปี แม้หักค่าของและค่าแอดแล้วเหลือกำไรแค่ 2 แสนบาท ก็ถือว่าเกินเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทและต้องจด VAT แล้ว

ผู้ประกอบการและที่ปรึกษาบัญชีวิเคราะห์ยอดขายและเกณฑ์รายได้ 1.8 ล้านบาทเพื่อวางแผนจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
การติดตามยอดขายสะสมตั้งแต่ต้นปีช่วยให้วางแผนจดทะเบียน VAT ได้ทันภายใน 30 วัน ลดความเสี่ยงเบี้ยปรับย้อนหลัง

ธุรกิจใดบ้างที่ได้รับยกเว้น VAT แม้รายได้เกิน 1.8 ล้านบาท?

ตามมาตรา 81 แห่งประมวลรัษฎากร มีกิจการบางประเภทที่ได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่มโดยไม่ต้องจด VAT (แต่บางประเภทสามารถขอจดโดยสมัครใจได้) ได้แก่

  • การขายพืชผลทางการเกษตร สัตว์ ปุ๋ย และอาหารสัตว์ในราชอาณาจักร
  • การขายหนังสือพิมพ์ นิตยสาร หรือตำราเรียน (รวมถึง e-Book)
  • การให้บริการขนส่งในราชอาณาจักร และการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ (เช่น ค่าเช่าห้องพัก อาคาร หรือโกดังเปล่า)
  • การให้บริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาล และการให้บริการการศึกษาของสถานศึกษาตามกฎหมาย

รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้านบาท ควรจด VAT ล่วงหน้าดีไหม?

ธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นสามารถยื่นขอจด VAT โดยสมัครใจได้ตั้งแต่วันแรกหลัง จดทะเบียนบริษัท โดยควรพิจารณาจาก 3 ปัจจัยหลัก:

  • ฐานลูกค้าเป็นบริษัท (B2B) หรือห้างสรรพสินค้า: คู่ค้าองค์กรส่วนใหญ่มักขอใบกำกับภาษีเต็มรูปเพื่อนำไปเครดิตภาษีซื้อ หากบริษัทคุณยังไม่จด VAT อาจเสียเปรียบในการเสนอราคา
  • มีต้นทุนซื้อสินค้าหรือลงทุนอุปกรณ์ที่มี VAT สูง: การอยู่ในระบบ VAT ช่วยให้คุณนำภาษีซื้อ (7%) มาหักออกจากภาษีขายได้ แทนที่จะกลายเป็นต้นทุนจม
  • ธุรกิจขายปลีกผู้บริโภคทั่วไป (B2C) ที่เน้นราคาถูก: หากลูกค้าส่วนใหญ่ไม่ได้ขอใบกำกับภาษีและคู่แข่งอยู่นอกระบบ VAT การยังไม่รีบจดก่อนถึงเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทอาจช่วยให้ตั้งราคาขายแข่งขันได้ง่ายกว่า

สรุปแบบฟอร์ม VAT ที่เจ้าของธุรกิจต้องรู้จัก

เอกสารในระบบภาษีมูลค่าเพิ่มมีชื่อเรียกคล้ายกันหลายแบบ ทำให้ผู้ประกอบการมือใหม่สับสนได้ง่าย ตารางนี้สรุปความแตกต่างของแบบฟอร์มหลักที่ต้องใช้จริง:

แบบฟอร์ม ความหมายและหน้าที่ ช่วงเวลาที่ต้องใช้
ภ.พ.01 คำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ยื่นขอเข้าสู่ระบบ VAT) ภายใน 30 วันหลังรายได้เกิน 1.8 ล้านบาท หรือก่อนเปิดกิจการ
ภ.พ.01.1 คำขอแจ้งขอใช้สิทธิจดทะเบียน / เอกสารประกอบกรณีขอจดล่วงหน้าหรือใช้ที่ตั้งเช่า ยื่นแนบพร้อม ภ.พ.01 ตามเงื่อนไขของสำนักงานสรรพากรพื้นที่
ภ.พ.20 ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มฉบับจริง (หลักฐานยืนยันการเป็นผู้ประกอบการจด VAT) รับจากสรรพากรหลังอนุมัติ และต้องติดแสดงไว้ ณ สถานประกอบการ
ภ.พ.30 แบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มรายเดือน (สรุปภาษีขายหักภาษีซื้อ) ยื่นทุกเดือนภายในวันที่ 15 (กระดาษ) หรือวันที่ 23 (ออนไลน์)
ภ.พ.36 แบบนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ให้บริการต่างประเทศ (เช่น ค่าแอด Facebook/Google/TikTok) ยื่นภายในวันที่ 7 (กระดาษ) หรือวันที่ 15 (ออนไลน์) ของเดือนถัดไป

เอกสารและขั้นตอนการยื่นจดทะเบียน VAT และการตรวจสถานประกอบการ

เมื่อพร้อมยื่น ภ.พ.01 สามารถยื่นได้ทั้งที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่ หรือยื่นผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากร (VAT Registration Online) โดยต้องเตรียมชุดเอกสารให้ครบถ้วนตั้งแต่วันยื่น:

  1. เอกสารนิติบุคคล: หนังสือรับรองบริษัท (คัดไม่เกิน 6 เดือน), วัตถุประสงค์บริษัท, บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม พร้อมตราประทับบริษัท (ถ้ามี)
  2. เอกสารพิสูจน์สิทธิการใช้สถานที่ตั้ง: สัญญาเช่าที่ติดอากรแสตมป์ครบถ้วน, หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่จากเจ้าบ้าน/เจ้าของกรรมสิทธิ์, สำเนาทะเบียนบ้านของสถานประกอบการ และสำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของสถานที่ (หากเช่าที่ตั้งสำนักงาน ดูเงื่อนไขที่ควรเช็กเพิ่มเติมได้ในบทความ เช่าที่อยู่จดทะเบียนบริษัทผิดกฎหมายไหม และจด VAT ได้จริงหรือเปล่า)
  3. แผนที่และภาพถ่ายสถานประกอบการ: แผนที่สังเขปแสดงจุดสังเกตชัดเจน พร้อมรูปถ่ายด้านหน้าอาคารที่เห็นบ้านเลขที่และ ป้ายชื่อบริษัท รวมถึงพื้นที่ทำงานภายใน
  4. การตรวจสถานประกอบการโดยเจ้าหน้าที่สรรพากร: เจ้าหน้าที่สรรพากรพื้นที่อาจลงตรวจหน้างานจริงเพื่อยืนยันว่ามีสถานที่และป้ายชื่อบริษัทอยู่จริง ไม่ใช่ที่อยู่ลอยหรือคอนโดที่ห้ามใช้ประกอบธุรกิจ
ชุดเอกสารจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ภ.พ.01 สัญญาเช่า ตราประทับบริษัท และเอกสารประกอบการตรวจสถานประกอบการ
การจัดเตรียมเอกสารยินยอมจากเจ้าของสถานที่ สัญญาเช่าติดอากรแสตมป์ และป้ายชื่อบริษัทให้ครบตั้งแต่วันแรกช่วยให้ผ่านการตรวจรับ ภ.พ.20 ได้รวดเร็ว

หน้าที่หลังได้รับใบ ภ.พ.20 และ 5 ข้อควรระวังที่ SME ไทยพลาดบ่อย

ทันทีที่เข้าสู่ระบบ VAT และได้รับใบ ภ.พ.20 บริษัทจะมีหน้าที่ทางภาษีเพิ่มขึ้นทุกเดือน ซึ่งควรวางระบบร่วมกับ สำนักงานบัญชีที่ดูแลรายเดือน ตั้งแต่ต้นเพื่อไม่ให้เกิดเบี้ยปรับสะสม:

  • 1. ต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มียอดขายเลย: หลายคนเข้าใจว่าไม่มีรายได้ไม่ต้องยื่น แต่กฎหมายบังคับให้ยื่นแบบเปล่าทุกเดือน ภายในวันที่ 23 ของเดือนถัดไป (ระบบ e-Filing)
  • 2. ระวัง "ภาษีซื้อต้องห้าม" ที่ห้ามนำมาหักภาษีขาย: เช่น ค่ารับรองลูกค้า, ค่าซื้อหรือเช่ารถยนต์นั่งไม่เกิน 10 ที่นั่ง, ใบกำกับภาษีที่ระบุชื่อ-ที่อยู่หรือเลขผู้เสียภาษีบริษัทไม่ครบถ้วน หรือใบกำกับภาษีอย่างย่อ
  • 3. อย่าปล่อยให้รายได้เกิน 1.8 ล้านแล้วค่อยมาจดย้อนหลัง: หากสรรพากรตรวจพบว่ายอดขายเกิน 1.8 ล้านบาทไปแล้วโดยไม่จด VAT จะถูกประเมินเรียกเก็บ VAT 7% ย้อนหลังจากยอดส่วนเกิน พร้อมเบี้ยปรับ 2 เท่าและเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน โดยไม่สามารถเอาภาษีซื้อช่วงที่ยังไม่จดมาหักได้
  • 4. อย่าลืมยื่น ภ.พ.36 สำหรับค่าโฆษณาและซอฟต์แวร์ต่างประเทศ: ธุรกิจที่ยิงแอด Facebook, Google, TikTok หรือจ่ายค่าคลาวด์/SaaS ต่างประเทศ ต้องนำส่ง ภ.พ.36 ทุกเดือนที่จ่ายเงิน เพื่อนำใบเสร็จมาใช้เป็นภาษีซื้อได้อย่างถูกต้อง
  • 5. เตรียมความพร้อมสู่ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice): ปัจจุบันลูกค้าองค์กรและโครงการรัฐนิยมรับ e-Tax Invoice มากขึ้น การวางระบบบัญชีออนไลน์ (FlowAccount / Peak) ตั้งแต่แรกช่วยลดงานเอกสารและป้องกันใบกำกับภาษีสูญหาย
นักบัญชีและเจ้าของธุรกิจร่วมวางแผนการยื่น ภ.พ.30 และจัดการใบกำกับภาษีรายเดือนผ่านระบบบัญชีออนไลน์
การทำงานร่วมกับทีมบัญชีรายเดือนช่วยตรวจความถูกต้องของใบกำกับภาษีซื้อ-ขาย ยื่น ภ.พ.30 และ ภ.พ.36 ตรงเวลาทุกเดือน

สรุป

การจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไม่ใช่เรื่องน่ากลัวหากวางแผนล่วงหน้า เพียงติดตามยอดขายเทียบเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทอย่างสม่ำเสมอ เตรียมเอกสารสถานที่ตั้งและป้ายชื่อบริษัทให้ถูกต้องตามระเบียบสรรพากร และจัดระบบยื่น ภ.พ.30 กับทีมบัญชีมืออาชีพ ธุรกิจของคุณก็พร้อมเติบโตและขยายฐานลูกค้าองค์กรได้อย่างมั่นใจ หากต้องการให้ทีมงานช่วยดูแลทั้งการ จดทะเบียน VAT (ภ.พ.01/ภ.พ.20) หรือ เช่าที่ตั้งสำนักงานที่รองรับการตรวจจด VAT สามารถทักมาปรึกษาเบื้องต้นได้ฟรีครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

กฎหมายกำหนดให้ผู้ประกอบการที่มีรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการเกิน 1,800,000 บาทต่อปี (นับจากยอดขายรวมก่อนหักค่าใช้จ่าย ไม่ใช่กำไรสุทธิ) ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายได้เกินเกณฑ์ ทั้งบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล

ได้ครับ เรียกว่าการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มโดยสมัครใจ เหมาะสำหรับธุรกิจที่ต้องขายงานให้ลูกค้าบริษัท (B2B) ที่ต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป ธุรกิจนำเข้า-ส่งออก หรือธุรกิจที่มีต้นทุนซื้อสินค้าและอุปกรณ์ที่มี VAT สูงและต้องการนำภาษีซื้อมาหักเครดิต

ภ.พ.01 คือแบบคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่ยื่นต่อกรมสรรพากร, ภ.พ.01.1 คือแบบแจ้งขอใช้สิทธิจดทะเบียนหรือเอกสารประกอบการขอใช้สถานที่เช่า/ตั้งสถานประกอบการ ส่วน ภ.พ.20 คือใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มฉบับจริงที่สรรพากรออกให้เมื่ออนุมัติ ซึ่งต้องติดแสดงไว้ในที่เปิดเผย ณ สถานประกอบการ

ต้องยื่นทุกเดือนครับ กฎหมายกำหนดให้ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 เปล่าภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (หรือภายในวันที่ 23 กรณียื่นออนไลน์) แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดซื้อและยอดขายเลย หากไม่ยื่นจะมีค่าปรับทางอาญาและเบี้ยปรับตามประมวลรัษฎากร

ต้องยื่นครับ เมื่อบริษัทชำระค่าบริการให้แพลตฟอร์มต่างประเทศที่ไม่ได้จด VAT ในไทยและนำมาใช้ในประเทศไทย กฎหมายกำหนดให้ผู้จ่ายเงินยื่นนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนด้วยแบบ ภ.พ.36 ในอัตรา 7% ภายในวันที่ 7 (หรือวันที่ 15 กรณียื่นออนไลน์) ของเดือนถัดไป และสามารถนำใบเสร็จ ภ.พ.36 มาใช้เป็นภาษีซื้อได้

Failed to copy the link. Please try again.

ทีมผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) และที่ปรึกษาภาษี

มาตรฐานวิชาชีพรับรอง

งานบัญชีและงบการเงินทั้งหมดอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของทีมผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) และผู้ทำบัญชีวิชาชีพตาม พ.ร.บ.การบัญชี ตรวจสอบเอกสารอย่างรัดกุม ถูกต้องตามประมวลรัษฎากร พร้อมวางแผนภาษีอย่างถูกกฎหมาย

รับผิดชอบงานถูกต้อง 100% ส่งภาษีตรงเวลา ไร้กังวลเบี้ยปรับ รักษาความลับข้อมูลธุรกิจ
จดทะเบียน VAT เมื่อไหร่ รายได้ 1.8 ล้าน ภ.พ.01 ภ.พ.20 | Divine CTA Widget LINE@ Email Phone Facebook TikTok
โทร LINE ติดต่อเรา